ເຫດການດິນຍຸບຢູ່ເມືອງວິລະບູລີ ກ່ຽວຂ້ອງກັບ ບໍ່ແຮ່ເຊໂປນບໍ່?

 

ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ເກີດດິນຍຸບໃນພື້ນທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກອອກໄປຫຼາຍກິໂລແມັດ ສາເຫດຫຼັກທີ່ນັກວິຊາການເບິ່ງຂ້າມກໍຄື ການລະບາຍນ້ຳ ຫຼື ສູບນໍ້າອອກຈາກບໍ່ແຮ່ ແລະ ອຸໂມງ (dewatering). ເມື່ອບໍ່ແຮ່ສູບນ້ຳໃຕ້ດິນປະລິມານມະຫາສານເພື່ອຮັກສາອຸໂມງ ແລະ ບໍ່ແຮ່ໃຫ້ແຫ້ງ ລະດັບນໍ້າໃຕ້ດິນໃນພື້ນທີ່ໂດຍລວມບໍ່ວ່າຈະຢູ່ເຂດບໍ່ແຮ່ ແລະ ອ້ອມຂ້າງຈະລົດຕໍ່າລົງ. ຖ້າພື້ນທີ່ ຫຼື ສະພາບພູມມີປະເທດອ້ອມຂ້າງໂດຍລວມປະກອບໄປດ້ວຍຫີນປູນ ຫຼື ຫີນທີ່ລະລາຍນໍ້າໄດ້ (ພື້ນທີ່ karst), ການລະບາຍນ້ຳ ຫຼື ສູບນໍ້າອອກຈະເຮັດໃຫ້ສູນເສຍແຮງອູ້ມຊູ ຫຼືພັກດັນຂອງນໍ້າໃຕ້ດິນທີ່ເຄີຍຊ່ວຍຮອງຮັບຊັ້ນດິນ ແລະ ຫິນ ເຊິ່ງສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດການຍຸບຕົວຂອງພື້ນດິນຕາມທໍາມະຊາດຢ່າງກະທັນຫັນໃນຈຸດພື້ນທີ່ຫ່າງຈາກບໍລິເວນຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ອອກໄປຫຼາຍກິໂລແມັດ. ບໍ່ແຮ່ເຊໂປນເປັນບໍ່ແຮ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະເທດລາວ ແລະ ອາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ, ຂໍ້ມູນຈາກ website ຂອງບໍ່ແຮ່ເຊໂປນລະບຸວ່າມີຂະບວນການລະບາຍນໍ້າ (dewatering). ຄິດເບິ່ງວ່າບໍ່ແຮ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກເຊິ່ງຄຸມພື້ນທີ່ກວມລວມຫຼາຍກິໂລແມັດ ແຕ່ລະມື້ ແຕ່ລະເດືອນ ແລະ ປີຈະສູບນໍ້າໃຕ້ດິນອອກຈາກພື້ນທີ່ດິນເພື່ອຮັກສາໃຫ້ບໍ່ແຮ່ ແລະ ອຸໂມງຂອງຕົນໃຫ້ແຫ້ງນັ້ນ ຈະຕົກເປັນປະລິມານເທົ່າໃດ...ຜູ້ຂຽນຄິດວ່າ ຢ່າງມະຫຶມາ!  ແລ້ວສະພາບພູມີປະເທດແຖວນັ້ນກໍເຕັມໄປດ້ວຍຫີນປູນ ແລະ ພື້ນທີ່ karst.  ຫວັງວ່ານັກວິຊາການລາວທີ່ອອກມາຊີ້ແຈງຈະມາອ່ານຂໍ້ຄວາມນີ້ ແລ້ວເກັບໄປພິຈາລະນາ ຫຼືທາງໜັງສືພິມຈະສົ່ງໃຫ້ທາງພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເກັບໄປຄົ້ນຄວ້າຢ່າງເລິກເຊີ່ງ ເພື່ອຮັກສາຊີວິດ ຊັບສິນຂອງປະຊາຊົນ...ຢ່າໄດ້ເບິ່ງຂ້າມ ການ dewatering ມັນບໍ່ແມ່ນຊິສົ່ງຜົນກະທົບພາຍໃນປີໜຶ່ງປີດຽວ ແຕ່ ມັນສະສົມໄວ້ເທື່ອລະເລັກເທື່ອລະນ້ອຍ ສິບຊາວປີຈຶ່ງລະເບີດບາດດຽວ.  ສາມສິບປີເມື່ອໜ້າເມືອງວິລະບູລີອາດຍຸບລົງໃຕ້ດິນກໍເປັນໄດ້....

ຂໍ້ມູນຈາກ: ກົມສໍາຫຼວດທາງທໍລະນີວິທະຍາແຫ່ງປະເທດອັງກິດ.

https://www.bgs.ac.uk/geological-research/